HABERLER VE DUYURULAR

18 Kasım 2010- Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü

Antibiyotikler tüm dünyada gereksiz olarak kullanılan ilaçların başında gelmektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan çalışmalar hastane dışında yazılan 150 milyon antibiyotik reçetesinin 50 milyonunun (üçte biri) gereksiz olduğunu göstermiştir. Avrupa’da yapılan çalışmalarda antibiyotik reçetelerinin %80-90’nının hasta dışında kullanım (poliklinikler ve doktor ofisleri) için verildiği saptanmıştır. Antibiyotiklerin yaygın kullanımı ile bakteriyel direnç gelişmesi arasında direk ilişki vardır. Tüm dünyada antibiyotik dirençi halk sağlığı için ciddi bir sorundur ve antibiyotik kullanımı bu şekilde devam ederse bu sorun daha da büyüyecek ve toplumda gelişen infeksiyonların tedavisi çok güç hale gelecektir.  

Türkiye’de, tedavi gruplarına göre ilaç tüketimi verilerine göre (harcama bazında) antibiyotik grubu ilaçlar hala en fazla tüketilen ilaçlardır (%14.9, 2008, IMS verileri). Çeşitli çalışmalarda, ülkemiz antibiyotik dirençi en yüksek olan Avrupa ülkeleri arasında yer almaktadır. Bazı basit infeksiyonların tedavisi için (idrar yolları infeksiyonları gibi) bile, bakteriyel direnç nedeni ile, hekimler antibiyotik seçiminde zorlanmaktadır. Hastanede gelişen infeksiyonlara neden olan bazı bakterilere etkili antibiyotik bulmakta büyük güçlük çekilmektedir (hem ülkemizde, hem de bazı Avrupa ülkelerinde).

Bütün bunlardan dolayı, büyüyen antibiyotik direnç sorununa çözüm bulabilmek için, özellikle hastane dışında antibiyotiklerin gerektiği zaman ve uygun olarak kullanımını sağlamak gerekmektedir. Bu nedenle hem hekimlerin, hem de toplumun antibiyotik kullanımı konusunda bilinçlendirilmeleri şarttır.

Hekimlerin antibiyotik kullanmadan önce hatırlaması gereken önemli noktalar şunlardır:
•Antibiyotik kullanımı ile bakteriyel direnç gelişmesi arasında direk ilişki vardır.
•Özellikle ayaktan tedavi sırasında antibiyotik tedavisi, gerektiği zaman ve uygun olarak yapılmalıdır.
•Reçete yazarken öncelikle infeksiyon tanı kriterleri ve antibiyotik kullanma gerekliliği sorgulanmalıdır, hasta istekleri ve baskısı etkili olmamalıdır.
•Hasta ve hasta yakınlarına bilimsel olarak neden antibiyotik tedavisine gerek olduğu veya olmadığı açık ve anlaşılır bir şekilde iletilmelidir.
•Antibiyotiklerin sadece bakteriyel infeksiyonlara etkili olduğu, soğuk algınlığı, nezle, grip, bronşit, faranjit gibi çoğu zaman viruslarla gelişen hastalıklarda etkili olamadıkları bilgisi verilmelidir.
•Gereksiz antibiyotik kullanımının direnç gelişmesine neden olduğu, bunun hem kişinin kendisine, hem de tüm topluma olumsuz etkileri olduğu bildirilmelidir.
•Hekim önerisi ve reçetesi olmadan antibiyotik kullanılmaması gerektiği anlatılmalıdır.
•Antibiyotik ile tedavisine gerek duyulmayan hastalıklarla ilgili yeterli bilgi verilmelidir.

Sonuç olarak; Antibiyotikler toplumsal etkisi olan ilaçlardır. Gereksiz ve uygun olmayan antibiyotik kullanımı sonucu gelişen bakteriyel direnç, sadece kişiyi değil, tüm toplumu etkilemektedir. Yan etkilerin tedavisi, daha etkili başka bir antibiyotik kullanımı gibi nedenlerle sağlık harcamalarına olumsuz etkisi olacaktır.

Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği